पडताळून पाहूया!
पडताळून पाहूया!
पुष्प: 2
मी कोण? : 'मी' पणाचा गोड गैरसमज आणि त्याचे दुष्परिणाम
हा 'मी' पणा, हा अहंकार खरंच खूप घातक आहे. "मला बऱ्याच गोष्टी जमतात, मी त्या करतो, माझ्याशिवाय कोणी करू शकत नाही" असा समज करून घेणे अतिशय चुकीचे आहे. या नादात आपल्याकडे अशा कितीतरी गोष्टी आहेत, ज्या इतरांना आपल्यापेक्षा सहज जमतात याकडे आपले लक्षच राहत नाही.
निसर्गाची देणगी: विविध बुद्धिमत्ता आणि परस्परावलंबित्व
खरं तर, निसर्गाची निर्मिती इतकी महान आहे की आपण फक्त तिचा एक छोटासा भाग आहोत. गार्डनरच्या मल्टीपल इंटेलिजन्स सिद्धांतानुसार, प्रत्येक व्यक्तीमध्ये नऊ प्रकारच्या बुद्धिमत्ता असतात. त्यापैकी दोन-तीन तर अगदी प्रभावी असतात. याचा अर्थ असा की, प्रत्येक माणूस एक-दोन क्षेत्रांत अतिशय यशस्वी होऊ शकतो, पण इतर क्षेत्रांत त्याला दुसऱ्यांवर अवलंबून राहावेच लागते. कोणी भाषेत पारंगत असतो, तर कोणी गणितात, कोणी कलेत, कोणी खेळात, तर कोणी शेतीत.
यावरून हेच लक्षात येते की, मला माझ्या इतर गरजा पूर्ण करण्यासाठी दुसऱ्यांवर अवलंबून राहावे लागते. पूर्वीच्या काळी याच विविध क्षेत्रांनुसार बारा बलुतेदार होते. तेव्हा व्यवहार पैशांमध्ये न होता, एकमेकांच्या वस्तूंची किंवा सेवांची देवाणघेवाण करून व्हायचा. थोडक्यात, कोणालाही पैशाचा माज नव्हता आणि सारे कसे गुण्यागोविंदाने राहत होते. हीच तर खरी सामुदायिक भावना होती!
पैशाचे महत्त्व आणि 'मी' पणामुळे होणारे नुकसान
आजकाल पैशाचे महत्त्व वाढले आणि माणुसकी कुठेतरी लोप पावत चालली आहे. माणूस एकटा पडू लागला आहे. याच 'मी' पणामुळे ऑफिसमधील बॉसला किंवा घरातील कर्त्या व्यक्तीला "मीच सारे करतो" अशा भावना येऊ शकतात. त्यातून नकळतपणे स्पर्धा, इतरांची मनं दुखावणे, आणि संबंध खराब होणे अशा कितीतरी गोष्टींना सामोरे जावे लागते. हे सर्व आपल्या मानसिक आरोग्यावरही परिणाम करते.
भगवंताचा कर्मयोग आणि निसर्गाचे चक्र
कर्मयोग शिकवताना भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात, काम करताना कर्तेपणाची भावना नको. "हे काम भगवंत माझ्याकडून करून घेत आहे, मी इथे केवळ निमित्तमात्र आहे." हे आपण विसरतो. घरातील कुटुंबाची जबाबदारी माझ्यावर आहे, कारण त्यांना सांभाळण्यासाठी सुद्धा मला भगवंताने सक्षम बनवले आहे, ही एक ईश्वरी देणगी आहे. आज मी वडीलधाऱ्यांची आणि मुलांची काळजी घेतो, त्यांना सांभाळतो, पण पूर्वी वडीलधाऱ्यांनी माझा सांभाळ केला आणि माझ्या वृद्धापकाळात मुले मला सांभाळतील हे निसर्गाचे एक सुंदर चक्र आहे. मग मी फक्त आत्ताचा विचार करून स्वतःला मोठेपण का देत आहे? मी निसर्गाचे हे सुंदर चक्र सोयीस्कररीत्या का विसरत आहे?
खरंच, 'मी' कोणीही नसतो. कवी बा. भ. बोरकर म्हणतात:
"मीपण ज्यांचे पक्व फळापरी
सहजपणाने गळले हो
जीवन त्यांना कळले हो"
SEO Keywords: अहंकार, मल्टीपल इंटेलिजन्स, बारा बलुतेदार, कर्मयोग, मानसिक आरोग्य, नातेसंबंध, सकारात्मक विचार, आत्म-जागरूकता
Very true and explained nicely🌹👍
ReplyDeleteखूप छान 👍👍
ReplyDeleteखूप छान लेख
ReplyDelete